na mapie zaznaczono położenie stacji meteorologicznych

Serwisy pogodowe. Strona zawiera zbiór odnośników prowadzących do serwisów udostępniających analizy i prognozy. warunków meteorologicznych obejmujących obszary Polski, Europy i świata. Mapy synoptyczne dla Polski. Pogoda on-line dla Polski. Prognozy zanieczyszczenia powietrza dla Polski. Mapy synoptyczne dla Europy i Atlantyku. poszczególnych elementów meteorologicznych i porównanie stanu atmosfery w różnych miejscach na Ziemi, konieczne jest odpowiednie rozmieszczenie miejsc obserwacyjnych (stacji meteorologicznych). Ważne jest, aby prowadzone obserwacje wykonywane były zbliżonymi przyrządami, tymi samymi metodami i w określonych terminach. Dzięki temu relację między jednostkami odległości stosowanymi na mapie a tymi używanymi w rzeczywistości. Wybór jednostek pomiaru na mapie i w rzeczywistości jest kwestią wyboru użytkownika. Skala liczbowa 1:100 000 oznacza jedynie, że jednej jednostce na mapie odpowiada 100 000 takich samych jednostek w terenie. Każda z zapisanych poniżej Na mapie zaznaczono położenie Katowic na obszarze Polski. W której części naszego kraju się one znajdują? MAPA I CO Z NIEJ WYNIKA DRAFT. 6th - 12th grade. Na mapie zaznaczono położenie stacji meteorologicznych Bergen i Resolution oraz prądy morskie, które są przyczyną różnic warunków klimatycznych między tymi stacjami. Która z wartości średniej rocznej temperatury powietrza odnosi się do Bergen? Wie Gut Kann Ich Flirten Test. Lista zadańOdpowiedzi do tej matury możesz sprawdzić również rozwiązując test w dostępnej już aplikacji Matura - testy i zadania, w której jest także, np. odmierzanie czasu, dodawanie do powtórek, zapamiętywanie postępu i wyników czy notatnik :) Dziękujemy developerom z firmy Geeknauts, którzy stworzyli tę aplikację Zadanie 1. (0–4)Na mapie oznaczono literami A−D położenie wybranych miejsc na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2013. pwz: 39%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Oceń, czy poniższe informacje dotyczące skutków ruchów Ziemi, obserwowanych 22 czerwca w miejscach oznaczonych na mapie literami, są prawdziwe. pwz: 23%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Oblicz, która jest godzina według czasu słonecznego (miejscowego) w Warszawie (52°N; 21°E) w chwili, gdy Słońce góruje w miejscu oznaczonym na mapie literą C. Zapisz obliczenia. pwz: 31%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Na rysunkach oznaczonych numerami 1–3 przedstawiono gnomony i rzucane przez nie cienie w momencie górowania Słońca w dniu 22 czerwca w trzech spośród czterech miejsc oznaczonych na mapie literami. Wszystkie gnomony mają wysokość 1 metra. Okręgi mają promień równy wysokości gnomona. Na każdym rysunku podpisano kierunek północny. Podaj pod rysunkami litery oznaczające miejsca na mapie, w których umieszczono gnomony. pwz: 29%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 2. (0–2)Zadanie wykonaj na podstawie mapy, na której przedstawiono zasolenie powierzchniowych wód oceanu światowego. Przedstaw trzy prawidłowości odnoszące się do zróżnicowania zasolenia powierzchniowych wód oceanicznych na świecie. Zadanie 3. (0–3)Klimatogramy dla wybranych stacji meteorologicznych oznaczono literami X i Y. Na podstawie: pwz: 13%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Na rysunkach oznaczonych numerami 1−3 przedstawiono schematy cyrkulacji powietrza atmosferycznego, charakterystycznej dla wybranych szerokości geograficznych w dniach, w których rozpoczynają się astronomiczne pory roku. Literami X i Y oznaczono położenie stacji meteorologicznych, dla których wykonano klimatogramy. Podaj nazwę układu barycznego, dla którego są charakterystyczne niskie opady atmosferyczne w stacjach meteorologicznych X i Y. Wyjaśnij, dlaczego ten układ baryczny nie sprzyja występowaniu opadów. pwz: 30%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 4. (0–2)Zadanie wykonaj na podstawie fotografii oznaczonych numerami 1−3, przedstawiających wybrane rodzaje opisów poniżej przyporządkuj nazwę rodzaju chmury oraz numer fotografii, na której przedstawiono ten rodzaj chmury. Schemat punktowania2 p. – za poprawne wybranie rodzaju chmury wraz z fotografią w obydwu p. – za poprawne wybranie rodzaju chmury wraz z fotografią w jednym z p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów. pwz: 4%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 5. (0–1)Para wodna, zawarta w powietrzu, w określonych warunkach ulega kondensacji, w wyniku czego tworzy chmury, mgły i osady. Utwórz model przyczynowo-skutkowy, przedstawiający powstawanie chmury typu konwekcyjnego. Wpisz w wyznaczonych miejscach litery, którymi oznaczono odpowiednie sformułowania, wybrane z podanych poniżej. A. Adiabatyczne rozprężanie powietrza podczas konwekcji. B. Osiągnięcie temperatury punktu rosy przez powietrze. C. Spadek wilgotności względnej powietrza. D. Powstanie chmury typu konwekcyjnego. E. Spadek temperatury powietrza. F. Kondensacja pary wodnej. pwz: 48%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 7. (0–1)Na mapie przedstawiono przestrzenne zróżnicowanie rodzajów wezbrań rzek wraz z okresami ich występowania w Polsce. Na podstawie: L. Starkel, Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze, Warszawa 1999. Uzupełnij zdanie. Wisła charakteryzuje się ustrojem pwz: 35%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 9. (0–1)Na zdjęciu wykonanym z parkingu (C5) w stronę przeciwległego brzegu Jeziora Pilchowickiego przedstawiono pociąg jadący po moście kolejowym (D5) ze stacji Wleń (E2) w kierunku stacji Jeżów Sudecki (I7).Na podstawie: to wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej okolic Jeziora Pilchowickiego w Sudetach(powiększ/zmniejsz klikając w mapę) Uzupełnij zdania. Wybierz w wyznaczonych miejscach jedno z określeń, tak aby zdania prawidłowo opisywały przedstawioną na fotografii sytuację. 1. Podczas wykonywania zdjęcia obiektyw aparatu fotograficznego skierowano na azymut . 2. Odległość w terenie między miejscem wykonania zdjęcia a przedstawionym na nim mostem kolejowym jest niż 500 m. 3. Pociąg poruszał się w kierunku oznaczonym literą . pwz: 44%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 10. (0–1)Na barwnej mapie szczegółowej zaznaczono odcinek łączący szczyty wybranych wzniesień położonych w polach B5 i D3. Poniżej przedstawiono przewyższony profil terenu wykonany wzdłuż tego odcinka. Zadanie to wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej okolic Jeziora Pilchowickiego w Sudetach (powiększ/zmniejsz klikając w mapę) Przyporządkuj trzy z wymienionych obiektów geograficznych do wskazanych miejsc na profilu terenu. rzeka Bóbr Dwory Dziki Wąwóz Iwanica potok Strzyżówka pwz: 21%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 11. (0–2)Oblicz średni spadek strumienia, który wypływa z miejsca położonego pomiędzy górami Brożyna (A4) a Korzec (A5). Przyjmij, że długość w terenie tego strumienia wynosi 2900 m, a jego ujście do rzeki Bóbr jest położone na wysokości 255 m Wynik podaj w %. Zapisz to wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej okolic Jeziora Pilchowickiego w Sudetach(powiększ/zmniejsz klikając w mapę) pwz: 41%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 12. (0–1)Na barwnej mapie szczegółowej zaznaczono czerwony szlak rowerowy z Wlenia (F1) do Radomic (A3). Poniżej opisano trzy charakterystyczne obiekty położone w polach mapy, przez które przebiega ten to wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej okolic Jeziora Pilchowickiego w Sudetach(powiększ/zmniejsz klikając w mapę) pwz: 24%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 13. (0–1)Na barwnej mapie szczegółowej zaznaczono przebieg przekroju geologicznego, przecinającego szczyt góry Gniazdo (C2) i Górę Zamkową (D1). 1 − kambr (skały metamorficzne, w tym zieleńce), 2 − kambr i ordowik (łupki krystaliczne), 3 − perm (piaskowce), 4 − perm (skały magmowe, w tym melafiry), 5 − perm (zlepieńce), 6 − trias (piaskowce), 7 − kreda (piaskowce), 8 − kreda (margle), 9 − kreda (zlepieńce), 10 − neogen (bazalty), 11 − czwartorzęd (rumosz skalny), 12 − czwartorzęd (piaski, żwiry i muły rzeczne) Na podstawie: Szczegółowa mapa geologiczna Sudetów. Arkusz Wleń, Warszawa 1985. Zadanie to wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej okolic Jeziora Pilchowickiego w Sudetach(powiększ/zmniejsz klikając w mapę) pwz: 11%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 14. (0–2)Zadanie wykonaj na podstawie przekroju geologicznego, przecinającego szczyt góry Gniazdo (C2) i Górę Zamkową (D1). Skała oznaczona na przekroju geologicznym numerem 10 charakteryzuje się strukturą świadczącą o jej genezie. Uwaga: barwna mapa szczegółowa okolic Jeziora Pilchowickiego w Sudetach przydatna do zadań od 8. do 14. jest umieszczona przy zadaniu − neogen (bazalty) Na podstawie: Szczegółowa mapa geologiczna Sudetów. Arkusz Wleń, Warszawa czy skała oznaczona numerem 10 jest skałą o strukturze jawnokrystalicznej czy skrytokrystalicznej. Wyjaśnij, jak powstaje skała o takiej strukturze. Zadanie 15. (0–5)Zadanie wykonaj, korzystając z fotografii A−D przedstawiających obszary o rzeźbie podstawie: www.[...] pwz: 18%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Wybierz przy każdym z podanych opisów procesów geologicznych nazwę formy ukształtowania powierzchni terenu powstałą w wyniku tego procesu oraz literę oznaczającą fotografię, na której ta forma została procesu geologicznego: Akumulacja piasków lub żwirów niesionych przez wody fluwioglacjalne płynące w szczelinach lub tunelach lodowcowych. Nazwa formy ukształtowania powierzchni terenu: Opis procesu geologicznego: Akumulacja materiału skalnego, głównie piasków i mułków, dokonująca się między bryłami martwego lodu, w strefie zaniku lądolodu. Nazwa formy ukształtowania powierzchni terenu Opis procesu geologicznego: Wyorywanie bloków skalnych i szorowanie podłoża materiałem skalnym przymarzniętym do spągu lodowca w polu firnowym. Nazwa formy ukształtowania powierzchni terenu Schemat punktowania2 p. – za poprawny wybór trzech form ukształtowania i p. – za poprawne uzupełnienie dwóch form ukształtowania i p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów. pwz: 42%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Podaj przykład elementu środowiska przyrodniczego sprzyjającego rozwojowi gospodarczemu regionu, którego fragment przedstawiono na fotografii B, oraz przykład elementu środowiska przyrodniczego, który może utrudniać jego rozwój gospodarczy. Wyjaśnij, dlaczego dany element środowiska przyrodniczego sprzyja rozwojowi gospodarczemu lub może utrudniać rozwój. Element środowiska przyrodniczego sprzyjający rozwojowi gospodarczemu: ................... Wyjaśnienie: .................. Element środowiska przyrodniczego utrudniający rozwój gospodarczy: ................... Wyjaśnienie: .................. pwz: 18%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Fotografie A i B zostały wykonane na obszarach dwóch parków narodowych. Wpisz nazwy parków narodowych, w których wykonano fotografie. Nazwy parków dobierz z podanych. Bieszczadzki Gór Stołowych Karkonoski Wigierski Ujścia WartyFotografia A Park narodowy Fotografia B Park narodowy pwz: 36%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 16. (0–2)W Polsce najwięcej osuwisk występuje w Karpatach (około 95%). Osuwiska były częstym zjawiskiem w 2010 roku. W okresie od maja do czerwca to zjawisko wystąpiło w ponad stu gminach województw: małopolskiego, podkarpackiego i śląskiego. Całkowitemu zniszczeniu uległo ponad 500 podstawie: Jedną z przyczyn częstego występowania osuwisk w Karpatach jest duże nachylenie stoków, sprzyjające niestabilności gruntu i − w konsekwencji − ruchowi skał w dół stoku. Przedstaw dwie − inne niż podane powyżej − przyrodnicze przyczyny występowania osuwisk w Karpatach. Zadanie 17. (0–2)Zadanie wykonaj na podstawie rysunku przedstawiającego środowisko geograficzne doliny rzecznej i wysoczyzny w Polsce. Na podstawie: Geografia – materiały dydaktyczne, płyta CD, Warszawa 2006. pwz: 29%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Oceń, czy poniższe informacje dotyczące formacji roślinnych lub gleb występujących w wielu dolinach rzecznych i na wysoczyznach w Polsce są prawdziwe. pwz: 31%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Wybierz spośród przedstawionych na rysunku dwie gleby o różnej wartości użytkowej i zapisz ich nazwy. Przedstaw związek między wartością użytkową tych gleb a ich rolniczym zagospodarowaniem. pwz: 18%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 19. (0–2)Spory o dostęp do wody toczą się o zasoby wód takich rzek jak Ganges, Tygrys i Eufrat oraz Nil. W sporach uczestniczą państwa położone w dorzeczach tych rzek. Przyporządkuj rzekom po dwa państwa, które toczą spory o zasoby wodne tych rzek. Zaznacz państwa dobierając z podanych poniżej. Bangladesz, Egipt, Indie, Irak, Jemen, Mozambik, Pakistan, Sudan, Turcja pwz: 34%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 20. (0–2)Poniżej przedstawiono udział (w %) pięciu kontynentów o największej liczbie ludności w rozmieszczeniu wyznawców wybranych religii (wyznań) w 2011 r. Świat Religia (wyznanie) w mln katolicyzm 1184,4 protestantyzm 426,1 prawosławie (w tym koptyzm) 275,8 islam 1560,4 judaizm 14,9 sikhizm 24,3 Ameryka Południowa Religia (wyznanie) w % ogółu wyznawców katolicyzm 27,1 protestantyzm 11,6 prawosławie (w tym koptyzm) 0,3 islam 0,1 judaizm 6,0 sikhizm 0,0 Poniżej wybierz nazwy właściwych kontynentów. 1. Religia (wyznanie) w % ogółu wyznawców katolicyzm 15,4 protestantyzm 33,7 prawosławie (w tym koptyzm) 16,3 islam 27,4 judaizm 0,7 sikhizm 0,4 2. Religia (wyznanie) w % ogółu wyznawców katolicyzm 21,4 protestantyzm 16,3 prawosławie (w tym koptyzm) 2,8 islam 0,4 judaizm 38,3 sikhizm 2,5 3. Religia (wyznanie) w % ogółu wyznawców katolicyzm 23,5 protestantyzm 15,9 prawosławie (w tym koptyzm) 73,6 islam 2,6 judaizm 12,8 sikhizm 2,1 4. Religia (wyznanie) w % ogółu wyznawców katolicyzm 11,8 protestantyzm 20,7 prawosławie (w tym koptyzm) 6,6 islam 69,5 judaizm 41,6 sikhizm 94,7 Schemat punktowania2 p. – za cztery poprawne p. – za dwie lub trzy poprawne p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów. pwz: 12%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 21. (0–2)Na mapie oznaczono literami A−D wybrane państwa. Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2013. Wpisz przy opisie państwa jego nazwę oraz uzupełnij literę, którą to państwo oznaczono na mapie. pwz: 1%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 23. (0–1)W tabeli przedstawiono strukturę pracujących (w %) według sektorów gospodarki w wybranych krajach. Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy krajów wybrane z podanych poniżej. Czechy Grecja Holandia Turcja Wielka Brytania Zadanie 24. (0–2)Na wykresie przedstawiono wartości współczynnika maskulinizacji dla poszczególnych grup wiekowych w Polsce w 2017 r. Na podstawie: Rocznik Demograficzny 2017, Warszawa 2017. pwz: 27%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Podaj główną przyczynę odczytanych wartości współczynnika maskulinizacji ogółem w Polsce w 2017 r. w każdym z poniżej podanych przedziałów wieku spośród zaznaczonych na wykresie. Najmłodszy przedział wieku: .............. Najstarszy przedział wieku: .............. pwz: 22%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Podaj główną przyczynę niskich wartości współczynnika maskulinizacji w miastach w Polsce w 2017 r. pwz: 47%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 25. (0–2)Na rysunku oznaczono literą A obszar nasadzeń lasu, a literą B − obszar, na którym zlokalizowano osiedle mieszkaniowe. Ulokowanie nasadzeń lasu i osiedla mieszkaniowego jest zgodne z zasadami zrównoważonego podając po jednym − różnym dla obu obszarów A i B − argumencie, dlaczego najkorzystniej jest przeprowadzić nasadzenie lasu na obszarze oznaczonym literą A, a osiedle mieszkaniowe zlokalizować na obszarze oznaczonym literą B. Las: ................................Osiedle mieszkaniowe: ......................... Zadanie 26. (0–4)W tabeli przedstawiono informacje o bilansie wybranych surowców energetycznych w Polsce w latach: 2000, 2005, 2010, KAMIENNY (w tys. ton)przychód106 616101 27694 75383 816ze źródeł krajowych105 16497 90481 15075 516WĘGIEL BRUNATNY (w tys. ton)przychód59 49761 63756 70860 602ze źródeł krajowych59 49761 63756 68460 313ROPA NAFTOWA (w tys. ton)przychód18 65518 76023 37426 000ze źródeł krajowych6538486861 427GAZ ZIEMNY (w hm3)przychód10 54813 18214 05416 878ze źródeł krajowych2 8723 2633 7262 962 Na podstawie: Rocznik Statystyczny Przemysłu 2017, Warszawa 2017. pwz: 38%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Do każdego z opisów przyporządkuj odpowiedni surowiec eksploatowany w 40%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Produkcja jednego z surowców energetycznych w 2016 r. zmalała − w porównaniu z początkiem okresu przedstawionego w tabeli − ze względu na zmniejszającą się opłacalność jego wydobycia. Przedstaw przyczynę rosnących kosztów jego wydobycia w Polsce. Przedstaw jedną korzyść i jedno zagrożenie, jakie dla Polski wynikają z wysokiego udziału tych surowców w strukturze produkcji energii elektrycznej w naszym kraju. pwz: 27%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 27. (0–2)Na rysunkach A−D zaznaczono po cztery państwa zaliczane do głównych producentów oliwek, pszenicy, rzepaku i żyta w Europie. Kolejność wymienionych roślin nie odpowiada kolejności podstawie: Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2015, Warszawa opisie wybierz nazwę odpowiedniej rośliny uprawnej oraz literę oznaczającą rysunek przedstawiający położenie głównych producentów tej rośliny w Europie. Opis rośliny uprawnej Europa jest światowym liderem w zbiorach tego zboża (ponad 90% światowego udziału), a Polska należy do ścisłej czołówki jego producentów. Nazwa rośliny uprawnej: Opis rośliny uprawnej Jest to roślina oleista, której około 2/3 światowej produkcji koncentruje się w Europie w strefie podzwrotnikowej. Nazwa rośliny uprawnej: Opis rośliny uprawnej Jest główną rośliną oleistą strefy umiarkowanej w Europie. W Polsce jest wykorzystywana także do produkcji biopaliw. Nazwa rośliny uprawnej: pwz: 39%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 28. (0–1)W tabeli przedstawiono informacje o rolnictwie wybranych państw X, Y i Z. Na podstawie: Zadanie 29. (0–2)Zadanie wykonaj na podstawie wykresu, na którym przedstawiono strukturę zasiewów według wielkości gospodarstw indywidualnych w Polsce w 2016 r. Na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2017, Warszawa 2017. pwz: 36%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Sformułuj zależność między powierzchnią gospodarstw rolnych w Polsce a udziałem zbóż i ziemniaków w strukturze zasiewów tych gospodarstw. pwz: 50%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla Uzasadnij, dlaczego rośliny przemysłowe mają mniejszy udział w strukturze zasiewów w gospodarstwach o powierzchni 1,01−4,99 ha niż w gospodarstwach o powierzchni przekraczającej 50 ha. pwz: 40%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 30. (0–1)W tabeli podano wartość importu i eksportu w miliardach złotych wybranych grup towarów w Polsce w 2016 r. Uzupełnij tabelę. Wpisz w odpowiednich komórkach: − określenia eksport i import − wartości 30,3 i 41,8 tak, aby tabela poprawnie obrazowała obroty handlu zagranicznego w mld zł materiałami i artykułami podstawie: Rocznik Statystyczny Handlu Zagranicznego 2017, Warszawa 2017. pwz: 11%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 31. (0–2)Na mapie numerami od 1. do 5. oznaczono wybrane województwa przedstawiono opisy czterech województw spośród oznaczonych numerami na do opisów właściwe województwa. Wpisz nazwy województw (bez słowa województwo) oraz wybierz numery, którymi oznaczono województwa na mapie. Schemat punktowania2 p. – za cztery poprawne nazwy województw wraz z poprawnymi p. – za dwie lub trzy poprawne nazwy województw wraz z poprawnymi p. – za odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów. pwz: 7%Poziom wykonania zadania - im wyższy, tym zadanie było łatwiejsze dla 32. (0–1)Na mapie wskazano strzałkami cztery wybrane państwa. Wartość indeksu globalizacji jest wprost proporcjonalna do poziomu integracji gospodarczej, społecznej i politycznej państw. W tabeli przedstawiono wartość indeksu globalizacji w 2015 r. dla Meksyku oraz dwóch państw spośród czterech wskazanych strzałkami na powyższej tabelę. Wpisz we właściwych wierszach nazwy państw charakteryzujących się podanymi wartościami indeksu globalizacji. Dobierz państwa spośród wskazanych na mapie. Państwo Indeks globalizacji Meksyk 70,46 69,89 56,39 Na podstawie: www. Zadania z geografii polski Środowisko geograficzne Polski Zadanie 1. Na mapie konturowej Polski wykonaj następujące polecenia: a) zaznacz i podaj punkty skrajne przebiegu granicy Polski z jej sąsiadami granica z Niemcami od........................... do ............................... granica z Czechami od............................ do .............................. granica ze Słowacją od........................... do .............................. granica z Ukrainą od.............................. do .............................. granica z Białorusią od.......................... do ............................. granica z Litwą od............................... do ............................ granica z Rosją od............................... do ........................... b) opisz przebieg granicy wschodniej Polski. ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... c) określ położenie matematyczne punktów skrajnych Polski, zaznacz je na mapie i podaj ich nazwy. kraniec północny................................. kraniec południowy.............................. kraniec zachodni................................. kraniec wschodni................................. d) oblicz rozciągłość matematyczną Polski i podaj jej konsekwencje. ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... e) zaznacz i podpisz rzeki stanowiące odcinki granic Polski. Zadanie 2 Od 1990 roku Polska uczestniczy w tworzeniu euroregionów czyli obszarów obejmujących przygraniczne części dwu lub więcej państw. Tworzenie euroregionów ma na celu rozwój współpracy gospodarczej, kulturalnej, naukowej. A: Wymień trzy główne korzyści społeczne, gospodarcze i polityczne, jakie może odnieść Polska współpracując w obszarach przygranicznych. ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... B: Na przykładzie euroregionu "Pro Europa Viadrina" podaj dwa konkretne działania podejmowane przez Polskę i kraje sąsiadujące. ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... C: Wymień cztery podstawowe, naturalne walory geograficzne regionu karpackiego i Podkarpacia. Zadanie 3. Tabela przedstawia średnią miesięczną temperaturę w ˚C (t) i miesięczne opady w mm (o) dla Poznania i Suwałk. A. Wartościom przyporządkuj nazwy stacji meteorologicznych. stacja 1.:............................................ stacja 2.:............................................ B. Oblicz roczną amplitudę temperatury powietrza dla Poznania i Suwałk oraz podaj przyczynę różnicy wartości amplitud dla tych stacji. stacja I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII 1. t - 4,9 -4,1 -0,7 5,7 12,7 15,6 17,9 16,0 12,0 6,4 0,9 -2,9 o 38 31 33 47 52 83 87 92 47 48 47 44 2. t -0,3 3,2 4,1 12,1 15,8 17,7 16,1 18,3 12,7 12,0 6,4 2,2 o 33 41 85 17 57 41 81 100 36 54 46 49 Źródło: Dane Instytutu Meteorologii i Gospodarki wodnej Poznań ....................................................................................... Suwałki ....................................................................................... Przyczyna różnicy .......................................................................... C: Podaj główne cechy klimatu Pojezierza Suwalskiego i Pojezierza Poznańskiego. Pojezierze Suwalskie ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... Pojezierze Poznańskie ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... Opracowanie: Katarzyna Andrzejczak Serwis internetowy, z którego korzystasz, używa plików cookies. Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, poprawy jakości świadczonych usług w tym dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do Twoich indywidualnych potrzeb). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do Internetu oraz w Polityce prywatności plików cookies. Dowiedz się więcej. Zadania 13. i 14. rozwiąż na podstawie materiału źródłowego. Na mapie zaznaczono położenie stacji meteorologicznych Bergen i Resolution oraz prądy morskie, które są przyczyną różnic warunków klimatycznych między tymi stacjami. Na podstawie: Atlas geograficzny dla szkół średnich, Warszawa 1998, s. 120. Zadanie 23. Na mapie zaznaczono występowanie stref klimatycznych oraz oznaczono numerami 1.–6. wybrane stacje podstawie: Atlas geograficzny Świat, Polska, Warszawa 2001, s. 10. W tabeli podano informacje dotyczące cech klimatu pięciu stacji meteorologicznych spośród zaznaczonych na podanym opisom cech klimatu (A–E) właściwe stacje. Wybierz numery, którymi oznaczono te stacje na mapie. A Średnia roczna temperatura powietrza 27,2°C. Roczna amplituda temperatury 1,7°C. Roczna suma opadów 2065 mm. Numer stacji na mapie B Średnia roczna temperatura powietrza 8,3°C. Roczna amplituda temperatury 25,8°C. R oczna suma opadów 785 mm. Numer stacji na mapie C Średnia roczna temperatura powietrza 17,6°C. Najcieplejszym miesiącem w roku jest luty (22,3°C). Roczna suma opadów 1139 mm. Przewaga opadów w półroczu zimowym (X–III). Numer stacji na mapie D Średnia roczna temperatura powietrza 9,8°C. Roczna amplituda temperatury 38,3°C. Roczna suma opadów 45 mm. Numer stacji na mapie E Średnia roczna temperatura powietrza 23,9°C. Roczna amplituda temperatury 12,2°C. Roczna suma opadów 1761 mm (w tym w okresie od maja do października 1344 mm). Numer stacji na mapie Przejdź do zawartości Ile dni do matury?KontaktMoje kontoKoszyk Kursy WideoKursy E-bookKorepetycjeFiszkiNotatki i ZadaniaO NasBlog Geografia fizyczna PolskiPiotr Tomkowski2021-09-18T19:22:00+02:00 Zadania maturalne z Geografii Temat: Geografia fizyczna Polski Zadania pochodzą z oficjalnych arkuszy maturalnych CKE, które służyły przeprowadzaniu majowych egzaminów. Czteroznakowy kod zapisany przy każdym zadaniu wskazuje na jego pochodzenie: S/N – „stara”/”nowa” formuła; P/R – poziom podstawowy/rozszerzony; np. 08 – rok 2008. Zbiór zadań maturalnych w formie arkuszy, możesz pobrać >> TUTAJ <<. Zadanie 1. (SP05) Zakreśl dwa zdania charakteryzujące cechy wód podziemnych Żuław Wiślanych. a) Zalegają bardzo płytko. b) Zalegają bardzo głęboko. c) Są zanieczyszczone, ponieważ rozkładające się w wodzie cząstki organiczne zawierają metan i związki żelaza. d) Nie są zanieczyszczone, ponieważ zalegają w aluwiach. Zadanie 2. (SP06) W 1997 r. w dorzeczu Odry wystąpiła wielka powódź o niespotykanej dotychczas skali. Uzupełnij schemat, wpisując w odpowiednie pola litery (B–H), którymi oznaczono różne przyczyny powodzi i ich skutki: A. Zmniejszenie retencji dorzecza. B. Zmniejszenie powierzchni lasów. opady deszczu. D. Regulacja doliny Odry. E. Duża ilość dopływów Odry biorących początek w Sudetach. F. Rozwój budownictwa na obszarze terasy zalewowej, brak konserwacji wałów przeciwpowodziowych. G. Wezbranie wody w rzekach i przerwanie wałów przeciwpowodziowych. H. Mała pojemność zbiorników wodnych na Odrze i jej dopływach. Zadanie 3. (SP08) Mapa przedstawia rozmieszczenie wybranych miejscowości w Polsce. Zaznacz zestawienie miejscowości, których dane klimatyczne potwierdziłyby przejściowość klimatu Polski. A. Zielona Góra, Nowy Targ, Łódź B. Biała Podlaska, Białystok, Nowy Targ C. Białystok, Łódź, Biała Podlaska D. Zielona Góra, Łódź, Biała Podlaska Zadanie 4. (SP08) Tabela przedstawia dane klimatyczne wybranych stacji meteorologicznych w Polsce. T – średnia temperatura powietrza w ºC O – opady atmosferyczne w mm Z podanych poniżej pięciu cech klimatu wybierz po dwie cechy, którymi Świnoujście i Nowy Targ odróżniają się od pozostałych stacji wymienionych w tabeli. Cechy klimatu: 1. łagodna zima i chłodne lato 2. najwyższa roczna suma opadów 3. chłodne lato i mroźna zima 4. najmniejsza roczna amplituda temperatury 5. najniższa roczna suma opadów Cechy klimatu Świnoujścia: ………….., ………….. Cechy klimatu Nowego Targu: ………….., ………….. Cechy klimatu Świnoujścia: 1, 4 Cechy klimatu Nowego Targu: 2, 3Zadanie 5. (SP08) Na mapie Polski zaznaczono główne rejony występowania typu gleby, która wytworzyła się na obszarach zarastających bagien i zanikających jezior. Zaznacz nazwę typu gleby, której występowanie przedstawiono na mapie. A. czarne ziemie B. czarnoziemy C. brunatne D. bielice Zadanie 6. (SP09) Na rysunku przedstawiono wybrane pasma górskie w Górach Świętokrzyskich. Na podstawie rysunku i własnej wiedzy wpisz obok każdego zdania literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, gdy zdanie jest fałszywe. Pasma: Chęcińskie i Masłowskie są wyrzeźbione z tego samego rodzaju skał. …….. Pasma: Chęcińskie i Zelejowskie są wyrzeźbione ze skał osadowych. …….. Pasma: Zgórskie i Dymińskie są wyrzeźbione ze skał magmowych. …….. Zadanie 7. (SP09) Na mapie zaznaczono wybrane krainy geograficzne. a) Przyporządkuj do numerów w tabeli nazwy krain geograficznych wybrane z poniższych. Bieszczady, Pieniny, Nizina Śląska, Wyżyna Śląska, Wyżyna Lubelska, Żuławy Wiślane, Pojezierze Suwalskie b) Podaj numery trzech obszarów, które spośród zaznaczonych na mapie numerami 1 – 7 mają najkorzystniejsze warunki naturalne dla rolnictwa. 3 – Pojezierze Suwalskie 5 – Wyżyna Lubelska 7 – Bieszczady 2, 4, 5Zadanie 8. (SP09) Zaznacz dwie przyczyny, które mogłyby spowodować wzrost zasolenia wody w Morzu Bałtyckim. A. Wzrost rocznej sumy opadów na obszarze zlewiska Bałtyku. B. Spadek rocznej sumy opadów na obszarze zlewiska Bałtyku. C. Wzrost średniej rocznej temperatury powietrza na obszarze zlewiska Bałtyku. D. Obniżenie średniej rocznej temperatury powietrza na obszarze zlewiska Bałtyku. Zadanie 9. (SP10) Przyporządkuj każdemu z podanych obszarów Polski charakterystyczny dla niego typ genetyczny jezior. Nazwy typów jezior wybierz spośród podanych poniżej. Typy jezior: cyrkowe, deltowe, krasowe, przybrzeżne, rynnowe. przybrzeżne, rynnowe, cyrkowe, deltoweZadanie 10. (SP10) Na mapie poziomicowej przedstawiono fragment pradoliny Redy i Łeby. Na podstawie przedstawionego na mapie przykładu pradoliny podkreśl dwie cechy tej formy rzeźby. A. Pradolina jest szeroką doliną o płaskim dnie. B. Jest to U-kształtna dolina utworzona przez lodowiec górski. C. Dnem pradoliny płyną rzeki o dużych spadkach wody. D. Dno pradoliny jest często zabagnione. E. Profil poprzeczny pradoliny ma kształt litery V. Zadanie 11. (SP10) W tabeli przedstawiono średnie miesięczne temperatury powietrza i miesięczne sumy opadów w Krakowie i Zakopanem. a) Na podstawie danych w tabeli podkreśl cechę klimatu Zakopanego. A. Występowanie średniej temperatury rocznej o wartości poniżej 0 °C. B. Występowanie rocznej amplitudy temperatury o wartości poniżej 20 °C. C. Przewaga opadów w półroczu chłodnym. D. Występowanie sumy opadów rocznych o wartości poniżej 1000 mm. b) Podaj przyczynę różnicy między sumą opadów rocznych w Krakowie i w Zakopanem. B. Zakopane jest położone wyżej niż 12. (SP11) Uzupełnij zdanie, wpisując nazwy mórz. Obszar Polski należy do zlewisk trzech mórz: Morza Bałtyckiego oraz Morza ……………………… i Morza ………………………. . Zadanie 13. (SP11) Na podstawie opisów rozpoznaj trzy kraje graniczące z Polską. Wpisz do tabeli nazwę każdego z krajów obok jego opisu. Zadanie 14. (SP12) Na klimatogramach przedstawiono średnie miesięczne temperatury powietrza i sumy opadów atmosferycznych w Warszawie i we Wrocławiu oraz w dwóch miejscach w Karkonoszach – na Śnieżce i w Karpaczu. a) Podaj litery, którymi oznaczono klimatogramy narysowane dla Śnieżki i Karpacza. Śnieżka ………….. Karpacz ………….. b) Uzupełnij zdanie, wpisując odpowiednią literę. Najwyższa roczna amplituda temperatury powietrza jest w miejscu, dla którego klimatogram oznaczono literą ………….. . Zadanie 15. (SP12) Przyporządkuj krainom geograficznym Polski charakterystyczne dla nich formy rzeźby. Zadanie 16. (SP12) Na mapie przedstawiono rozkład średniej rocznej sumy opadów atmosferycznych (mm) w Polsce w latach 1971–2000. a) Uporządkuj miasta według rosnącej rocznej sumy opadów atmosferycznych. Miasta: A. Bielsko-Biała, B. Lesko, C. Olsztyn, D. Poznań, E. Zamość b) Na podstawie analizy sumy opadów atmosferycznych wzdłuż linii A–B sformułuj prawidłowość dotyczącą zróżnicowania wartości rocznej sumy opadów w zależności od wysokości D – E – C – B – A Wartość rocznej sumy opadów atmosferycznych zwiększa się wraz ze wzrostem wysokości 17. (SP13) Na rysunkach przedstawiono wybrane struktury geologiczne. Przyporządkuj każdej z wymienionych krain geograficznych numer rysunku, który przedstawia charakterystyczną dla niej strukturę geologiczną. Pojezierze Suwalskie …………. Sudety …………. Pojezierze Suwalskie – 3 Sudety – 1Zadanie 18. (SP13) Wpisz pod każdym z opisów nazwę masy powietrza atmosferycznego kształtującą opisaną pogodę w Polsce. Nazwy mas powietrza dobierz z wymienionych. zwrotnikowa kontynentalna, arktyczna, polarna kontynentalna, polarna morska Masa powietrza, która napływa nad Polskę głównie wiosną – w kwietniu i w maju. Sprowadza pogodę na ogół bezchmurną oraz krótkotrwałe, ale silne jak na tę porę roku, spadki temperatury powietrza (tzw. „zimni ogrodnicy”). ………………………………………………………………………… Masa powietrza najczęściej napływająca nad Polskę. Jej napływ powoduje latem znaczne zachmurzenie, ochłodzenie i wzrost wilgotności, natomiast zimą odwilż i częste mgły. ………………………………………………………………………… Masa powietrza napływająca znad Europy Wschodniej i Azji, przynosi słoneczną pogodę, latem powoduje wzrost temperatury powietrza, a zimą jej spadek. ………………………………………………………………………… arktyczna polarna morska polarna kontynentalnaZadanie 19. (SP13) Na mapie Polski zaznaczono wybrane obszary o różnych typach rzeźby. W tabeli opisano typy rzeźby charakterystyczne dla obszarów zaznaczonych na mapie i oznaczonych numerami od 1 do 3. Dobierz do każdego z opisów nazwę typu rzeźby oraz numer, którym oznaczono na mapie obszar jego występowania. Typ rzeźby: młodoglacjalna, staroglacjalna, krasowa, lessowa. krasowa 3 lessowa 2 staroglacjalna 1Zadanie 20. (SP15) Wpisz do tabeli: ‒ nazwy największego i najgłębszego jeziora w Polsce ‒ typy genetyczne tych jezior, wybrane z podanych poniżej. cyrkowe morenowe rynnowe krasowe Największe: Śniardwy, morenowe Najgłębsze: Hańcza, rynnoweZadanie 21. (SP15) Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Rzeźba młodoglacjalna jest charakterystyczna dla: A. Beskidu Niskiego. B. Niziny Śląskiej. C. Wyżyny Lubelskiej. D. Pojezierza Mazurskiego. Zadanie 22. (SP15) Na rysunku przedstawiono rozkład zasolenia wód powierzchniowych w Morzu Bałtyckim. a) Na podstawie rysunku sformułuj wniosek dotyczący przestrzennego rozkładu zasolenia wód powierzchniowych w Morzu Bałtyckim. b) Podaj dwie przyczyny niskiego wskaźnika zasolenia wody w Morzu Bałtyckim. Wraz ze wzrostem odległości od Cieśnin Duńskich stopień zasolenia wód powierzchniowych Morza Bałtyckiego maleje. − Utrudniona wymiana wód z oceanem. − Duży dopływ rzekami wody słodkiej z 23. (SP16) Na mapie literami od A do E oznaczono wybrane obszary Polski. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F ‒ jeśli jest fałszywa. Zadania 24. (SP16) Zaznacz dwie skały, których występowanie na obszarze Polski jest związane z działalnością lądolodu i wód lodowcowych. A. łupek B. piaskowiec C. glina D. żwir E. marmur Zadanie 25. (SP16) Na mapie numerami od 1 do 4 oznaczono wybrane obszary Polski należące do zlewisk różnych mórz. Przyporządkuj do obszarów podanych w tabeli nazwy mórz, do których zlewisk te obszary należą. Wpisz obok numerów obszarów nazwy mórz, dobrane z podanych poniżej. Morze Bałtyckie Morze Białe Morze Czarne Morze Północne 1 – Bałtyckie 2 – Północne 3, 4 – CzarneZadanie 27. (SP17) Na rysunku przedstawiono zróżnicowanie średniej temperatury powietrza w styczniu w Polsce. a) Na podstawie mapy sformułuj wniosek dotyczący przestrzennego zróżnicowania średniej temperatury powietrza w styczniu w pasie nizin środkowopolskich. b) Średnia temperatura powietrza w styczniu na części obszaru gór w Polsce oraz w północno-wschodniej części naszego kraju jest niższa niż −5ºC. Podaj główny geograficzny czynnik klimatotwórczy, który przyczynia się do występowania niskich wartości średniej temperatury powietrza w styczniu na każdym z tych obszarów. Góry w Polsce: …………………………………………………………………………………………………………………………………… Północno-wschodnia Polska: …………………………………………………………………………………………………………………………………… – Wartość średniej temperatury powietrza w styczniu spada z zachodu na wschód. – Wraz ze wzrostem długości geograficznej spada wartość średniej temperatury powietrza w styczniu. Góry w Polsce: wysokość Północno-wschodnia Polska: odległość od oceanu (kontynentalizm)Zadanie 28. (SP17) Klimat Polski charakteryzuje się dużą zmiennością i różnorodnością warunków pogodowych w ciągu roku. W tabeli podano wybrane cechy pogody, które wpływają na gospodarkę rolną w Polsce. Uzupełnij tabelę. Wpisz obok każdego opisu literę oznaczającą okres, w którym ta cecha może występować, oraz numer oznaczający skutek tej cechy dla rolnictwa w Polsce. Okresy: A. kwiecień − maj B. lipiec − sierpień C. październik − listopad D. grudzień – styczeń Skutki dla rolnictwa: mniejsze zbiory ziemniaków mniejsze zbiory żyta ozimego większe zbiory kukurydzy D, 2 A, mniejsze zbiory jabłek B, 1Zadanie 29. (SP18) Na klimatogramach przedstawiono cechy klimatu Koszalina i Suwałk. a) Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeżeli informacja jest prawdziwa, albo F – jeżeli jest fałszywa. b) Na podstawie wykresów uzasadnij dwoma argumentami, że w Suwałkach klimat jest bardziej kontynentalny niż w Koszalinie. P, F, F, P − Roczna amplituda temperatury powietrza w Suwałkach jest wyższa niż w Koszalinie. − Średnia temperatura powietrza stycznia w Suwałkach jest niższa niż w Koszalinie. − Roczna suma opadów w Suwałkach jest mniejsza niż w Koszalinie. − Zimy w Suwałkach są chłodniejsze niż w Koszalinie. − Termiczna zima trwa dłużej w Suwałkach. − Okres wegetacyjny trwa krócej w 31. (SP18) Uzupełnij tabelę. Wpisz obok cechy wybrzeża Morza Bałtyckiego nazwę odpowiedniego procesu oraz nazwę czynnika, który kształtuje tę cechę. akumulacja ‒ prądy przybrzeżne erozja (abrazja) ‒ fale morskie akumulacja ‒ wiatrZadanie 32. (SR05) Uzupełnij tabelę obrazującą genezę i wiek wybranych surowców mineralnych Polski. 1. węgiel kamienny, 2. w wyniku ewaporacji (parowania) wody morskiej, 3. skały węglanowe (wapień, margle).Zadanie 33. (SR05) Na podstawie poniższych informacji podaj nazwę pięter roślinnych występujących w Polsce: a) Występuje powyżej górnej granicy lasu, a poniżej hal w Tatrach: …………………………………. b) Występuje bezpośrednio powyżej piętra lasów mieszanych jodłowo-bukowych w Sudetach i w Tatrach.: ………………………………………………………………. c) Występuje powyżej piętra lasów bukowych (i zarośli olchy kosej) w Bieszczadach: ………………………………………………………… a) kosodrzewina (kosówka), b) regiel górny lub lasy świerkowe, c) łąki górskie (połoniny, hale).Zadanie 34. (SR05) Dokonaj analizy mapy, przedstawiającej występowanie powodzi w Polsce (zał. 3). a) Sformułuj spostrzeżenia dotyczące rozmieszczenia powodzi w Polsce (wg typów zaznaczonych na mapie). b) Wyjaśnij, czym są spowodowane powodzie w Polsce, uwzględniając ich typy oraz miesiące ich najczęstszego występowania. a) – powodzie opadowe najczęściej występują w dolinach większych rzek, – najwięcej powodzi spowodowanych nawalnymi deszczami występuje w dorzeczu górnej Wisły i Odry, – powodzie roztopowe występują, np. w Kotlinie Sandomierskiej b) – powodzie roztopowe spowodowane są szybkim topnieniem śniegu, zatorami lodowymi, trudnością wsiąkania przy zamarzniętym podłożu, występują w miesiącach zimowych, wiosennych (listopad-kwiecień) – powodzie opadowe spowodowane długotrwałymi opadami najczęściej występują od kwietnia do listopada, – powodzie spowodowane nawalnymi deszczami są wynikiem dużej ilości opadów występujących w krótkim czasie, najczęściej w okresie letnich burz (maj październik; maksimum lipiec i sierpień)Zadanie 35. (SR05) Mapa (zał. 4) przedstawia obszary ekologicznego zagrożenia w Polsce. Dla każdego z niżej podanych obszarów podaj przyczynę degradacji środowiska przyrodniczego (gałąź gospodarki, obiekt przemysłowy lub inną przyczynę): − bełchatowski − tarnobrzeski − legnicko- głogowski − krakowski Bełchatowski – górnictwo odkrywkowe węgla brunatnego, elektrownia. Tarnobrzeski – górnictwo siarki, zakłady siarkowe. Legnicko-Głogowski – górnictwo i hutnictwo miedzi. Krakowski np.: – hutnictwo żelaza i stali, – emisja zanieczyszczeń pochodzących z lokalnych kotłowni, – przenoszone przez wiatry zachodnie z GOP-uZadanie 36. (SR06) Na rysunku przedstawiono schematyczny przekrój geologiczny przez Tatry. Korzystając z rysunku, uszereguj podane niżej wydarzenia geologiczne od najstarszego do najmłodszego, wpisując do ramki cyfry odpowiadające wydarzeniom. 1. Fałdowanie osadów w wyniku nacisku płyt litosfery. 2. Niszczenie osadów płaszczowinowych i trzonu granitowego przez czynniki zewnętrzne. 3. Odrywanie płaszczowin od podłoża i przesuwanie w kierunku północnym. 4. Intruzja magmowa. 5. Gromadzenie osadów w zbiorniku morskim. Zadanie 37. (SR06) Podkreśl właściwe określenia w nawiasach, tak aby zdania przedstawiały zależności zachodzące między elementami środowiska. a) Zamarzanie wsiąkającej w szczeliny skalne wody może doprowadzić do (rozpuszczania skał i powstawania nacieków / łuszczenia się skał i powstawania ostańców / rozpadu blokowego skał i powstawania gołoborzy). b) Sudety jako góry zrębowe powstały w wyniku (ruchów epeirogenicznych / intruzji magmowych / ruchów tektonicznych). c) W Kotlinie Warszawskiej występują wody subartezyjskie, co uwarunkowane jest (antyklinalnym ułożeniem warstw skalnych / nieckowatym ułożeniem na przemian warstw nieprzepuszczalnych i przepuszczalnych / położeniem obszaru w strefie granicy platformy wschodnioeuropejskiej). rozpadu blokowego skał i powstawania gołoborzy ruchów tektonicznych nieckowatym ułożeniem na przemian warstw nieprzepuszczalnych i przepuszczalnychZadanie 38. (SR06) a) Podaj, którą z form oznaczonych na rysunku literami A i B budują osady aluwialne. b) Wymień dwie przyrodnicze cechy Zatoki Gdańskiej sprzyjające powstawaniu formy A. A 1. Brak silnych ruchów wód morskich – prądów przybrzeżnych, pływów i falowania. 2. Płytkość zatoki i odgrodzenie jej wód Mierzeją 39. (SR06) W granicach polskiej części Mierzei Wiślanej projektowana jest budowa sztucznego przekopu (rysunek z zadania 7.).Podaj dwie korzyści gospodarcze, jakie ta inwestycja może przynieść gminom położonym nad Zalewem Wiślanym. 1. Ożywienie funkcji portowych Elbląga (i innych ośrodków położonych w Polsce nad Zalewem Wiślanym) wskutek bezpośredniego połączenia z Zatoką Gdańską. 2. Skrócenie drogi transportu z Zalewu Wiślanego do Zatoki Gdańskiej bez konieczności przekraczania granicy z 40. (SR06) Podaj, które z wymienionych niżej czynników rozwoju rolnictwa odnoszą się do Wyżyny Lubelskiej, a które charakteryzują Nizinę Śląską. A. okres wegetacji trwający 220-230 dni B. duże powierzchnie czarnoziemów i rędzin C. duże powierzchnie czarnych ziem i mad D. średni na tle kraju poziom kultury rolnej E. dużyudziałpracującychwrolnictwiewogólnejliczbieludnościzawodowoczynnej F. zużycie nawozów sztucznych na 1 ha użytków rolnych wyższe niż średnio w kraju Wyżyna Lubelska: ………, ………., ……… Nizina Śląska: ………., …………, ………. Wyżyna Lubelska: B, D, E Nizina Śląska: A, C, FZadanie 41. (SR06) Podaj przyczyny uznania współpracy na rzecz ochrony środowiska za działanie priorytetowe w euroregionie Nysa. Zadecydowała o tym sytuacja ekologiczna – jest to obszar o silnej degradacji środowiska wynikającej z przetwarzania węgla brunatnego w każdym z sąsiedzkich krajów objętych tym euroregionem (Polska, Niemcy, Czechy).Zadanie 42. (SR07) Uzupełnij poniższą tabelę, wykonując polecania a) i b). a) Wpisz chronologicznie podane poniżej okresy geologiczne. perm, trias, neogen, karbon b) Każdemu z wyżej wymienionych okresów geologicznych przyporządkuj surowiec, który powstał w tym czasie na podanym obszarze. Surowce mineralne: A. ropa naftowa na północ od Przylądka Rozewie B. rudy cynku i ołowiu w okolicach Olkusza C. węgiel kamienny w Zagłębiu Lubelskim D. węgiel brunatny w Zagłębiu Bełchatowskim Karbon, perm, trias, neogen C, A, B, DZadanie 43. (SR07) Na mapie przedstawiono średnie roczne sumy opadów atmosferycznych w Polsce w 2004 roku. Zaznacz literę, którą oznaczono zestawienie miejscowości uporządkowanych według malejącej rocznej sumy opadów atmosferycznych. A. Lublin, Warszawa, Koszalin B. Zakopane, Szczecin, Olsztyn C. Kraków, Olsztyn, Poznań D. Kraków, Szczecin, Olsztyn Zadanie 44. (SR07) Wielkość opadów na Kujawach wynika z braku wzniesień na obszarze tego regionu i położenia w „cieniu opadowym”. Wykorzystaj mapę z zadania 16. oraz własną wiedzę i wyjaśnij, dlaczego Kujawy położone są w „cieniu opadowym”. Kujawy znajdują się po zawietrznej stronie wzniesień Pojezierza Pomorskiego. Na północno-zachodnich stokach wzniesień pojezierza skrapla się para wodna zawarta w wilgotnych masach powietrza i na Kujawy napływa mniej wilgotne 45. (SR07) Uzupełnij tabelę. a) Wpisz po jednym charakterystycznym typie gleby dla każdego z podanych obszarów. Typ gleby dobierz z niżej podanych. czarnoziemy, gleby bielicowe, mady, rędziny b) Dokonaj oceny przydatności dla rolnictwa podanych typów gleb. mady + czarnoziemy + gleby bielicowe –Zadanie 46. (SR08) Przyporządkuj danym klimatycznym w tabeli nazwy następujących stacji meteorologicznych: Białystok, Nowy Targ, Poznań, Świnoujście. Poznań Świnoujście Nowy Targ BiałystokZadanie 47. (SR08) Układ sieci rzecznej w Polsce cechuje asymetria dorzeczy dwóch największych rzek, a sieć rzeczna na obszarze nizin Polski wykazuje układ zarówno południkowy, jak i równoleżnikowy. Zaznacz dwa czynniki, które wpłynęły na opisany układ sieci rzecznej na nizinach Polski. A. Pochylenie obszaru Polski z SE ku NW. B. Obecność kanałów i rowów melioracyjnych. C. Eksploatacja złóż surowców mineralnych. D. Występowanie wału i niecek tektonicznych. E. Zbliżony do równoleżnikowego przebieg pradolin. Zadanie 48. (SR08) Polska jest krajem o małych zasobach wód, zarówno powierzchniowych, jak i podziemnych. Działalność człowieka może prowadzić do zmniejszenia zasobów wody, ale może także przynosić skutki pozytywne. Zaproponuj trzy możliwe do realizacji działania, które powinny być stosowane w Polsce w celu powiększenia lub odtwarzania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych. 1. Stosowanie zamkniętych obiegów wody w procesach przemysłowych. 2. Oszczędzanie wody w gospodarstwach domowych, np. poprzez zakładanie wodomierzy i dbanie o szczelność armatury. 3. Budowa zbiorników retencyjnych na rzekach w celu zwiększenia możliwości zaopatrywania w wodę ludności i rolnictwa w okresach niskich stanów 49. (SR08) Duże miasta odznaczają się wyższą temperaturą w porównaniu z obszarami podmiejskimi. Zjawisko to nazywane „miejską wyspą ciepła” ilustruje na przykładzie Warszawy poniższy rysunek. Izotermy średniej rocznej temperatury powietrza w Warszawie dla lat 1961-1980. a) Podaj dwie przyczyny powstawania „miejskiej wyspy ciepła”. b) Konsekwencją̨ „miejskiej wyspy ciepła” oraz emisji zanieczyszczeń powietrza jest ukształtowanie się lokalnego klimatu miasta. Skreśl w nawiasach określenia błędne, aby cechy klimatu miasta były prawdziwe. Klimat miasta w porównaniu terenami podmiejskimi odznacza się cechami: – (wyższymi / niższymi) sumami opadów atmosferycznych – bryzą miejską, która wieje (od centrum / ku centrum) miasta. 1. Emisja ciepła z budynków ogrzewanych zimą oraz wykorzystywanych w miastach środków transportu. 2. Silniejsze nagrzewanie się w ciągu słonecznego dnia betonowych budynków i ulic niż otaczających ich terenów pokrytych roślinnością. – wyższymi sumami opadów – bryzą miejską, która wieje ku centrum 50. (SR08) Mapa przedstawia rozmieszczenie głównych jednostek tektonicznych Polski. a) Uzupełnij tabelę, wpisując obok każdego z podanych surowców nazwę jednostki tektonicznej, na obszarze której dany surowiec jest eksploatowany. Nazwy jednostek dobierz z podanych. niecka brzeżna, zapadlisko przedkarpackie, monoklina przedsudecka, zapadlisko śląsko-krakowskie b) Podaj numery, którymi jednostki te oznaczono na mapie. monoklina przedsudecka 13 zapadlisko przedkarpackie 16Zadanie 51. (SR09) Strzałki na mapie wskazują położenie wybranych zbiorników wodnych w Polsce, oznaczonych numerami 1 – 5. a) Uporządkuj poniżej podane zbiorniki wodne w kolejności od najstarszego do najmłodszego, wpisując ich nazwy w odpowiednie miejsca tabeli. Łebsko, Gopło, Solińskie b) Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli numery, którymi oznaczono podane zbiorniki wodne na mapie. Od najstarszego: Gopło, Łebsko, Solińskie Łebsko – 1, Gopło – 3, Solińskie – 5Zadanie 52. (SR09) Wykorzystując rysunek przedstawiający rozmieszczenie wybranych form polodowcowych, rozwiąż zadania. a) Wyjaśnij, dlaczego Noteć koło Bydgoszczy zmienia kierunek płynięcia z południkowego na równoleżnikowy. …………………………………………………………………………………………………………………………………… Noteć wykorzystuje pradolinę, którą płynie na zachód zgodnie ze spadkiem 54. (SR09) a) Spośród podanych obszarów podkreśl ten, który jest szczególnie zagrożony występowaniem osuwisk. A. Żuławy Wiślane B. Równina Wrocławska C. Beskid Niski D. Kotlina Oświęcimska b) Podaj dwie antropogeniczne przyczyny powstawania osuwisk. C. Beskid Niski ● Wylesienie stoków górskich. ● Zachwianie mechanicznej równowagi mas skalnych na skutek odkrywkowej eksploatacji 55. (SR10) Uzupełnij tabelę, wpisując obok każdego obiektu nazwę odpowiedniego czynnika oraz nazwę procesu rzeźbotwórczego, który doprowadził do jego powstania. Czynniki i procesy wybierz spośród podanych poniżej. Czynniki rzeźbotwórcze: lodowiec górski, morze, rzeka, wiatr, woda z CO2, wody fluwioglacjalne. Procesy rzeźbotwórcze: abrazja, akumulacja, egzaracja, erozja boczna, korazja, krasowienie. Czarny Staw – lodowiec górski − egzaracja Klif w Jastrzębiej Górze – morze − abrazja Mierzeja Helska – morze – akumulacja Wydmy w Słowińskim Parku Narodowym – wiatr – akumulacja Zadanie 56. (SR10) Na mapie numerami 1−6 oznaczono wybrane parki narodowe Polski. W poniższej tabeli przedstawiono opisy parków narodowych. a) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwy opisanych poniżej parków narodowych oraz numery, którymi te parki oznaczono na mapie. b) Podaj numer, którym oznaczono park narodowy położony na obszarze – Beskidu Niskiego ……………. – Karkonoszy ……………. PN Gór Stołowych – 4 Drawieński PN – 1 Bieszczadzki PN – 6 Roztoczański PN – 2 Beskid Niski – 5 Karkonosze – 3Zadanie 57. (SR11) Poniżej przedstawiono Żuławy (stan ok. 1300 r. i współcześnie). a) Wymień dwie zmiany w środowisku przyrodniczym obszaru przedstawionego na mapach, które nastąpiły od końca XIII wieku do czasów obecnych. b) Na podstawie rysunków i własnej wiedzy podaj nazwę genetycznego typu jeziora oznaczonego literą X. …………………………………………………………… • Zmniejszyła się powierzchnia Zalewu Wiślanego. • Zmieniła się lokalizacja ujścia Wisły. DeltoweZadanie 58. (SR11) Trzęsienia ziemi mają różną genezę. Poniższy tekst opisuje trzęsienie ziemi, które wystąpiło w Polsce w 2008 roku. Trzęsienie ziemi Rankiem 16 grudnia 2008 r. na Pomorzu – w rejonie Słupska, Koszalina i Międzyzdrojów – zatrzęsły się szyby, a meble zaczęły podskakiwać. Było to trzęsienie ziemi, którego epicentrum znajdowało się w Szwecji. Zdaniem geologów przyczyną trzęsienia jest podnoszenie się Skandynawii po ustąpieniu lądolodu, powodujące tarcia w strefie styku struktur Praeuropy i Mezoeuropy. Na podstawie: J. Kądziołka, Świat – panorama, [w:] Geografia w Szkole, Nr 1, styczeń/luty 2009 Wykonaj polecenia na podstawie tekstu i własnej wiedzy. a) Zaznacz nazwę procesu geologicznego, który zdaniem geologów jest przyczyną opisanego trzęsienia ziemi. A. ruchy epejrogeniczne B. ruchy górotwórcze C. ruchy izostatyczne D. ruchy masowe b) Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Trzęsienia ziemi na Haiti (2010 r.) i w Indonezji (2004 r.) wystąpiły na obszarach położonych A. w ryftach oceanicznych. B. w strefach subdukcji. C. w obrębie uskoków transformacyjnych. D. w ryftach kontynentalnych. Zadanie 59. (SR11) Uzupełnij tabelę, wpisując odpowiedni czynnik lub proces rzeźbotwórczy, który doprowadził do powstania podanych form terenu. krasowienie, lądolód, fale morskie, egzaracjaZadanie 60. (SR12) Na mapie hipsometrycznej zaznaczono literami A – F wybrane miejsca w Polsce. Uzupełnij tabelę. Wpisz obok każdej formy terenu:– nazwę dominującego procesu rzeźbotwórczego, który doprowadził do jej powstania, oraz nazwę pasa rzeźby, w którym ta forma występuje– literę, którą na mapie oznaczono miejsce występowania tej formy. Procesy i pasy rzeźby wybierz spośród podanych poniżej. Proces rzeźbotwórczy: abrazja, akumulacja, deflacja, egzaracja, korazja, krasowieniePas rzeźby: gór, kotlin podkarpackich, pojezierzy, pobrzeży, nizin środkowopolskich, wyżyn. krasowienie – wyżyn – F akumulacja – pojezierzy – C abrazja – pobrzeży – AZadanie 61. (SR12) Poniżej przedstawiono teren osuwiskowy w Lachowicach w Beskidzie Małym przed wystąpieniem osuwiska (A) i po jego zejściu (B). Uzupełnij schemat przyczynowo-skutkowy dotyczący osuwisk. a) Na podstawie własnej wiedzy wpisz po jednej przyczynie meteorologicznej, geologicznej i antropogenicznej występowania osuwisk. b) Na podstawie powyższej mapy wpisz po jednym skutku występowania osuwisk dla hydrosfery, rzeźby terenu i gospodarki. a) – Przyczyna meteorologiczna: intensywne lub długotrwałe opady deszczu – Przyczyna geologiczna: podcięcie stoku o dużym nachyleniu przez erozję rzeki – Przyczyna antropogeniczna: pozbawienie stoku szaty roślinnej (np. wycięcie lasów) b) – Skutki dla hydrosfery: powstanie jeziora osuwiskowego – Skutki dla rzeźby terenu: powstanie niszy osuwiska, zagłębienia osuwiskowego, rozpadlin osuwiskowych i wałów osuwiskowych – Skutki dla gospodarki: uszkodzenie i zniszczenie domów oraz infrastruktury (dróg, linii energetycznych)Zadanie 62. (SR12) Poniżej przedstawiono występowanie wód podziemnych w skałach różnego wieku w Polsce (ogółem i w poszczególnych województwach). a) Każdemu opisowi struktury występowania wód podziemnych przyporządkuj województwo, którego ten opis dotyczy. Wpisz do tabeli numery, którymi oznaczono na mapie te województwa oraz ich nazwy. b) Podaj nazwę metody kartograficznej, którą zastosowano do przedstawienia struktury występowania wód podziemnych w Polsce. Metoda …………………………………………………………………… 4 – podlaskie 11 – świętokrzyskie metoda kartodiagramuZadanie 63. (SR13) W tabeli zestawiono wybrane cechy położenia geograficznego Polski. Do każdej z cech położenia geograficznego Polski dobierz po jednej z podanych konsekwencji, które z tych cech wynikają. Konsekwencje: A. Najniższe roczne amplitudy temperatury powietrza występują na południowych krańcach kraju. B. 91% powierzchni kraju zajmują niziny, na których wykształciły się głównie gleby brunatne i bielicowe. C. Latem nad morzem dzień jest o około godzinę dłuższy niż na południu Polski. Natomiast zimą dzień nad morzem jest o około godzinę krótszy. D. Różnice czasu słonecznego, objęcie obszaru Polski strefą czasu środkowoeuropejskiego. Zadanie 64. (SR13) Na mapie liniami A, B, C zaznaczono zasięgi występowania wybranych zjawisk geograficznych w Polsce. Uzupełnij tabelę numerami objaśnień linii zaznaczonych na mapie. Granica zasięgu buka. 2. Granica między dorzeczem Wisły i Odry. 3. Granica między obszarem młodoglacjalnym i staroglacjalnym. 4. Granica między strukturami paleozoicznymi a platformą prekambryjską. Zadanie 65. (SR13) Wpisz do tabeli litery, którymi oznaczono pradoliny, porządkując je w kolejności położenia na obszarze Polski z północy na południe. Pradolina: A. Biebrzy-Narwi B. Redy-Łeby C. Barycko-Głogowska D. Warszawsko-Berlińska Zadanie 66. (SR14) Założono, że wymienione poniżej formy polodowcowe powstały w wyniku działalności lądolodu w Polsce podczas tego samego zlodowacenia. A. morena czołowa B. sandr C. morena denna D. pradolina Wpisz do schematu litery, którymi oznaczono podane formy. Uwzględnij kolejność położenia od północy ku południowi. Zadanie 67. (SR14) Na mapie literami od A do D oznaczono wybrane obszary, na których występują formy polodowcowe. Do każdej z wymienionych w tabeli form polodowcowych przyporządkuj region geograficzny, dla którego ta forma jest charakterystyczna, oraz literę oznaczającą ten region na mapie. Nazwy regionów wybierz spośród podanych. Wał Trzebnicki, Równina Tucholska, Kotlina Warszawska morena czołowa: Wał Trzebnicki, D sandr: Równina Tucholska, AZadanie 68. (SR15) Na mapie oznaczono numerami od 1 do 6 położenie geograficzne wybranych miast. a) Podaj – spośród zaznaczonych na mapie – numery, którymi oznaczono dwa miasta o najwyższych wartościach średniej rocznej temperatury powietrza. ………. ………. b) Podaj numery, którymi oznaczono dwa miasta, dla których charakterystyczna jest najwyższa wartość rocznej amplitudy temperatury powietrza atmosferycznego. ………. ………. Zadanie 69. (SR15) Na rysunkach przedstawiono plany batymetryczne wybranych typów genetycznych jeziorw Polsce, wykonane w różnej skali. Przyporządkuj każdemu z jezior odpowiedni typ genetyczny. Wpisz do tabeli nazwy typów genetycznych wybrane z podanych poniżej. Cyrkowe, morenowe, przybrzeżne, rynnowe, tektoniczne A – cyrkowe B – morenowe C – rynnoweZadanie 70. (SR15) Na mapie zaznaczono położenie w Karpatach i Sudetach ośmiu parków trzech z nich wykonano fotografie A, B i C. Każdej z fotografii przyporządkuj nazwę przedstawionego obiektu oraz numerów oznaczający na mapie park narodowy, w którym fotografię wykonano. Wpisz nazwy właściwych parków narodowych. Nazwy obiektów wybierz spośród podanych poniżej. Szczeliniec Wielki, Giewon,t Połonina Caryńska, Maczuga Herkulesa Giewont, 5, Tatrzański PN Połonina Caryńska, 8, Bieszczadzki PN Szczeliniec Wielki, 2, PN Gór StołowychZadanie 71. (SR16) Uporządkuj wymienione poniżej wydarzenia geologiczne w kolejności od najstarszego do najmłodszego. Wpisz w puste pola litery, którymi oznaczono dane wydarzenie. A. Powstanie pokładów węgla kamiennego na Wyżynie Śląskiej. B. Osadzenie się lessów na Wyżynie Sandomierskiej. C. Nasunięcie się na obszar Polski lądolodu podczas zlodowacenia Sanu. D. Powstanie złóż żelaza w rejonie Suwałk. Zadanie 72. (SR16) Na fotografii przedstawiono formę rzeźby występującą na obszarze Polski. Podaj nazwę formy rzeźby przedstawionej na fotografii oraz nazwę procesu, który doprowadził do jej powstania. Wyjaśnij, na czym ten proces polega. Nazwa formy rzeźby:……………………………………………………………………………………………………. Nazwa procesu: …………………………………………………………………………………………………………… Wyjaśnienie: ……………………………………………………………………………………………………………….. Forma rzeźby: ostaniec krasowy Proces: krasowienie Wyjaśnienie : Proces zachodzi w wapieniach, które ulegają rozpuszczaniu przez wodę wzbogaconą w 73. (SR17) Na mapie 1. przedstawiono przebieg głównych dolin podczwartorzędowych w Polsce na tle współczesnej sieci rzecznej, a na mapie 2. − zasięgi najważniejszych zlodowaceń plejstoceńskich. Literą X wskazano wybrany obszar w Polsce, wyznaczony zasięgami dwóch zlodowaceń. a) W północno-wschodniej Polsce grubość osadów plejstoceńskich miejscami przekracza 200 m i jest dużo większa niż na wielu innych obszarach Polski. Uzasadnij, dlaczego w południowo-wschodniej Polsce na obszarze oznaczonym literą X grubość osadów plejstoceńskich jest mniejsza niż w północno-wschodniej Polsce. b) Przyporządkuj każdemu opisowi właściwą nazwę formy rzeźby i nazwę regionu Polski, dla którego ta forma rzeźby jest charakterystyczna. Wpisz do tabeli nazwy wybrane spośród podanych poniżej. Formy rzeźby: barchan, cyrk lodowcowy, misa deflacyjna, pradolina, rynna polodowcowa. Regiony: Bieszczady, Karkonosze, Mierzeja Wiślana, Nizina Mazowiecka, Pojezierze Suwalskie. – Obszar oznaczony literą X był objęty jednym zlodowaceniem, a obszar północno- -wschodniej Polski − wszystkimi głównymi zlodowaceniami plejstoceńskimi na obszarze Polski, co sprzyjało nagromadzeniu osadów polodowcowych o większej miąższości. – Na obszarze oznaczonym literą X starsze osady polodowcowe w dużym stopniu uległy denudacji, a na obszarze północno-wschodniej Polski występują osady, które zostały naniesione przez lądolód podczas najmłodszego zlodowacenia i uległy denudacji w małym stopniu. – Ze względu na ukształtowanie podłoża na obszarze oznaczonym literą X istniały mniej korzystne warunki do akumulacji osadów polodowcowych niż na obszarze północno- -wschodniej Polski, charakteryzującym się obecnością dużych dolin rzecznych, w których mogły być gromadzone osady polodowcowe. cyrk lodowcowy, Karkonosze rynna polodowcowa, Pojezierze Suwalskie pradolina, Nizina MazowieckaZadanie 74. (SR17) Na mapie przedstawiono obszary występowania jednego z typów gleb. a) Podaj nazwę gleby, której rozmieszczenie w Polsce przedstawiono na mapie. ……………………………………………………………….. b) Jedną z najczęściej stosowanych form ochrony przeciwpowodziowej jest budowa i umacnianie wałów ochronnych w dolinach rzecznych. Zaproponuj inne działanie, jakie można podjąć w celu zmniejszenia zagrożenia powodziowego w Polsce. Wyjaśnij, dlaczego to działanie może ograniczyć zagrożenie powodziowe. mada (gleba aluwialna) – Budowa zbiorników retencyjnych. Wyjaśnienie: Zbiorniki retencyjne przejmują nadmiar wody i hamują przepływ wody z biegiem rzeki podczas wezbrania. – Zalesianie. Wyjaśnienie: Obszary zalesione spowalniają spływ powierzchniowy 75. (SR17) Na rysunku przedstawiono rozmieszczenie lodowców w Tatrach w plejstocenie podczas ostatniego zlodowacenia. Zaznacz czynnik, który miał wpływ na różny zasięg lodowców w plejstocenie w zachodniej i wschodniej części Tatr. A. Występowanie łagodniejszych stoków górskich w zachodniej części Tatr. B. Występowanie obszarów o większych wysokościach bezwzględnych we wschodniej części Tatr. C. Niższe położenie nad poziomem morza granicy wiecznych śniegów w zachodniej części Tatr. D. Mniejsza w zachodniej części Tatr liczba dolin rzecznych, którymi spływały jęzory lodowców. Zadanie 76. (SR18) a) Przyporządkuj do opisów typy wezbrań występujących w Polsce. Wpisz do tabeli odpowiednie nazwy wezbrań, wybrane z podanych poniżej. opadowe nawalne, opadowe rozlewne, roztopowe, sztormowe, zatorowe b) Zaznacz dwa typy wezbrań charakterystyczne dla półrocza chłodnego i największych rzek w pasie nizin środkowopolskich. A. zatorowe B. sztormowe C. roztopowe D. opadowe nawalne E. opadowe rozlewne sztormowe, roztopowe, opadowe nawalne A., 77. (SR18) Permska formacja solonośna jest głównym źródłem pozyskiwania soli kamiennej w Polsce. Poniżej przedstawiono przekrój geologiczny przez wysad solny. a) Uzupełnij schemat, tak aby ilustrował w kolejności od najstarszego do najmłodszego wydarzenia geologiczne, które zaszły na obszarze przedstawionym na rysunku. Wpisz we właściwe miejsca odpowiednie litery. A. Utworzenie się płaszczowiny. B. Sedymentacja piaskowców i wapieni. C. Sedymentacja ewaporatów w warunkach morskich. D. Nagromadzenie osadów polodowcowych i ich denudacja. E. Powstanie przedczwartorzędowej powierzchni zrównania. F. Wciśnięcie warstw solonośnych w młodsze warstwy skalne. b) Uzasadnij, odnosząc się do przekroju geologicznego, dlaczego podjęto wydobycie soli kamiennej na Kujawach. …………………………………………………………………………………………………………………………………… B-F-E-D − Złoża soli dzięki obecności wysadu zalegają tutaj stosunkowo płytko (ok. 300 m) i dlatego ich eksploatacja jest opłacalna i możliwa z technicznego punktu widzenia. − Wysad solny stanowi duże, zwarte złoże, które dzięki temu jest opłacalne w 78. (SR18) Na fotografii przedstawiono skamieniałość przewodnią występującą na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Uzupełnij zdania. Wpisz w wyznaczonych miejscach jedno z określeń podanych w nawiasach, tak aby zdania były poprawne. 1. Na podstawie skamieniałości przewodniej przedstawionej na fotografii można określać wiek(względny / bezwzględny) …………………………………………….. skał. 2. Na fotografii przedstawiono skamieniałość przewodnią charakterystyczną dla ery(paleozoicznej / mezozoicznej) …………………………………………….. 3. Na fotografii przedstawiono skamieniałość (amonita / trylobita) ………………………………….. względny, mezozoicznej, amonitaZadanie 79. (SR18) Ułóż właściwe obiekty w odpowiedniej kolejności zgodnie z trasą wycieczki. Wpisz w każdą komórkę schematu literę, którą oznaczono odpowiednią nazwę obiektu geograficznego. A. jezioro Łebsko B. klif w Jastrzębiej Górze C. Mierzeja Wiślana D. klif na wyspie Wolin E. jezioro Gopło Zadanie 80. (SR18) Na fotografii A przedstawiono obiekt geologiczny zbudowany z granitu, a na fotografii B ‒ obiekt geologiczny zbudowany z piaskowca kwarcytowego. Uzupełnij tabelę określeniami podanymi poniżej. Wpisz nazwy parków narodowych, w których występują obiekty geologiczne przedstawione na fotografiach, oraz podaj przyczynę powstania tych obiektów. Park narodowy: Drawieński, Karkonoski, Poleski, Świętokrzyski. Przyczyna: deflacja, krasowienie, wietrzenie mrozowe, abrazja. A. Karkonoski B. Świętokrzyski Przyczyna: wietrzenie mrozoweZadanie 81. (SR18) Wody w Morzu Bałtyckim ulegają nadmiernej eutrofizacji spowodowanej zbyt dużą ilością zanieczyszczeń. a) Utwórz model przyczynowo-skutkowy, przedstawiający procesy prowadzące do nadmiernej eutrofizacji wód Morza Bałtyckiego. Wpisz w wyznaczonych miejscach litery, którymi oznaczono odpowiednie sformułowania, wybrane z podanych poniżej. A. Wzrost zasolenia w warstwie dennej. B. Zakwity fitoplanktonu i masowy rozwój glonów. C. Nadmierne użyźnianie wód Bałtyku związkami biogennymi. D. Zwiększone odkładanie materii organicznej w warstwie dennej. E. Wystąpienie deficytu tlenowego w wodzie morskiej w warstwie dennej. b) Podaj trzy antropogeniczne przyczyny degradacji wód Morza Bałtyckiego. C-B-D-E − Zanieczyszczenia niesione przez rzeki uchodzące do Bałtyku, substancje toksyczne (w tym metale ciężkie i produkty ropopochodne), substancje biogenne (azot, fosfor), bakterie i wirusy chorobotwórcze. − Ścieki rolnicze (np. odchody z ferm zwierzęcych) i nawozy mineralne spływające z pól. − Dopływ ścieków komunalnych (zawierających np. fosforany z detergentów). − Ścieki przemysłowe. − Zanieczyszczenia związane z rozwojem turystyki. − Zanieczyszczenia usuwane do morza bezpośrednio ze statków i platform 82. (NR15) Rzeźba obszaru Polski charakteryzuje się pasowym układem, czego ilustracją jest poniższy profil terenu wykonany wzdłuż jednej z zaznaczonych na mapie linii przecinającej pasy krajobrazowe. a) Wpisz do tabeli litery, którymi oznaczono na mapie linie opisane poniżej. b) Na mapie przedstawiono przestrzenny rozkład rocznych sum opadów atmosferycznych w Polsce. Sformułuj prawidłowość dotyczącą zależności wielkości rocznej sumy opadów atmosferycznych od wysokości wzdłuż linii prostej od Tatr po Pobrzeże Słowińskie. c) Uzupełnij tabelę. Wpisz obok opisów nazwy odpowiednich pasów krajobrazowych. B., A., D. Im większa wysokość tym występują większe roczne sumy opadów atmosferycznych. pojezierzy nizin środkowopolskich wyżynZadanie 83. (NR15) Zadanie wykonaj na podstawie barwnej mapy, na której przedstawiono przestrzenne zróżnicowanie jednego z elementów charakteryzujących zróżnicowanie warunków klimatycznych w Polsce (strona II barwnego materiału źródłowego). Dokończ zdanie – wybierz i zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie spośród odpowiedzi 1–3. Na mapie przedstawiono zróżnicowanie Zadanie 84. (NR15) Na wykresie przedstawiono przebieg w roku hydrologicznym (ustalony na podstawie wieloletnich obserwacji) średnich miesięcznych wartości składowych bilansu wodnego dla Polski. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jęsli informacja jest prawdziwa, lub F – jeśli jest fałszywa. Zadanie 85. (NR15) Zadanie wykonaj na podstawie poniższego tekstu, który zawiera informacje o jednym z polskich jezior. Jezioro pochodzenia wytopiskowego leży w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, na północ od największego jeziora w Polsce, z którym jest połączone wąskim przesmykiem. Ma kształt zbliżony do koła. Jego powierzchnia wynosi 680 ha, a maksymalna głębokość dochodzi do 3 metrów. Jest jeziorem eutroficznym. Jego brzegi są płaskie, podmokłe i porośnięte gęstąroślinnością. Nad wodą rośnie szuwar trzcinowy z pałką i oczeretem, wokół którego występują torfowiska oraz zbiorowiska łąkowe, a po południowej i wschodniej stronie jeziora miejscami rosną olsy. Obszar jeziora wraz ze strefą przybrzeżną jest jednym z obiektów w Polsce wpisanych na Światową Listę Rezerwatów Biosfery UNESCO. Na podstawie: a) Zaznacz poprawne dokończenie charakterystycznym dla zbiorowiska leśnego, które w Polsce występuje między innymi na brzegach opisanego jeziora, jest: A. buk. B. grab. C. lipa. D. olcha. b) Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Działaniem zgodnym z koncepcją zrównoważonego rozwoju, które może być podjęte w celu wykorzystania opisanego jeziora i jego strefy przybrzeżnej, jest A. nasadzenie w strefie przybrzeżnej drzew i krzewów owocowych. B. osuszenie terenów podmokłych w celu uzyskania gruntów ornych. C. wytyczenie ścieżek dydaktycznych na terenie objętym obszarową formą ochrony przyrody. D. oczyszczenie strefy przybrzeżnej z szuwarów i wprowadzenie ryb hodowlanych do jeziora. Zadanie 86. (NR16) Na mapie Polski obszary różniące się warunkami hydrologicznymi wskazano deseniami i oznaczono w legendzie numerami od 1 do 5. Uzupełnij tabelę. Wpisz obok podanych informacji dotyczących warunków hydrologicznych odpowiadających im numery obszaru przedstawionego na mapie. Zadanie 87. (NR16) Na wykresach przedstawiono zmiany wielkości średniego miesięcznego przepływu rzecznego (w ciągu roku) pomierzonego w czterech wybranych stacjach hydrologicznych w Europie, w tym w dwóch położonych nad Wisłą. Przyporządkuj każdej z podanych stacji hydrologicznych właściwy wykres, na którym przedstawiono przepływy Wisły. Wpisz do tabeli numery wykresów. Zadanie 88. (NR16) Na mapie numerami od 1 do 3 oznaczono zasięgi wybranych zlodowaceń plejstoceńskich, a literami X, Y, Z wskazano wyznaczone tymi liniami trzy obszary w Polsce, z których każdy był objęty przynajmniej jednym ze zlodowaceń. Zaznacz dwie cechy obszaru oznaczonego na mapie literą Y, odróżniające go od obszaru oznaczonego literą X. A. Mniejsza jeziorność. B. Występowanie pradolin. C. Silniej zdenudowane wały moren czołowych. D. Większe deniwelacje polodowcowych form terenu. E. Większa różnorodność form rzeźby polodowcowej. Zadanie 89. (NR16) Podaj dwa przykłady utrudnień dla prowadzenia działalności gospodarczej, związanych z działalnością lądolodu na obszarze oznaczonym na mapie w zadaniu 55. literą X. – Osady polodowcowe (np. piaski na sandrach) są podłożem dla gleb słabej jakości, na których rolnikom trudno jest uzyskać wysokie plony, a obecność głazów narzutowych utrudnia im prowadzenie prac polowych. – Płytkie występowanie wód gruntowych w pobliżu jezior polodowcowych i w zagłębieniach bezodpływowych utrudnia zabudowę. – Znaczne deniwelacje terenu i wysoka jeziorność wydłużają przebieg dróg, co zwiększa koszt transportu ponoszony przez przedsiębiorców prowadzących działalność 90. (NR17) Na mapie 1. przedstawiono przebieg głównych dolin podczwartorzędowych w Polsce na tle współczesnej sieci rzecznej, a na mapie 2. − zasięgi najważniejszych zlodowaceń plejstoceńskich. Literą X wskazano wybrany obszar w Polsce, wyznaczony zasięgami dwóch zlodowaceń. a) W północno-wschodniej Polsce grubość osadów plejstoceńskich miejscami przekracza 200 m i jest dużo większa niż na wielu innych obszarach Polski. Uzasadnij, dlaczego w południowo-wschodniej Polsce na obszarze oznaczonym literą X grubość osadów plejstoceńskich jest mniejsza niż w północno-wschodniej Polsce. b) Przyporządkuj każdemu opisowi właściwą nazwę formy rzeźby i nazwę regionu Polski, dla którego ta forma rzeźby jest charakterystyczna. Wpisz do tabeli nazwy wybrane spośród podanych poniżej. Formy rzeźby: barchan, cyrk lodowcowy, misa deflacyjna, pradolina, rynna polodowcowa. Regiony: Bieszczady, Karkonosze, Mierzeja Wiślana, Nizina Mazowiecka, Pojezierze Suwalskie. – Obszar oznaczony literą X był objęty jednym zlodowaceniem, a obszar północno- -wschodniej Polski − wszystkimi głównymi zlodowaceniami plejstoceńskimi na obszarze Polski, co sprzyjało nagromadzeniu osadów polodowcowych o większej miąższości. – Na obszarze oznaczonym literą X starsze osady polodowcowe w dużym stopniu uległy denudacji, a na obszarze północno-wschodniej Polski występują osady, które zostały naniesione przez lądolód podczas najmłodszego zlodowacenia i uległy denudacji w małym stopniu. – Ze względu na ukształtowanie podłoża na obszarze oznaczonym literą X istniały mniej korzystne warunki do akumulacji osadów polodowcowych niż na obszarze północno- -wschodniej Polski, charakteryzującym się obecnością dużych dolin rzecznych, w których mogły być gromadzone osady polodowcowe. cyrk lodowcowy, Karkonosze rynna polodowcowa, Pojezierze Suwalskie pradolina, Nizina Mazowiecka Zadanie 91. (NR17) Zadanie wykonaj na podstawie map, na których przedstawiono główne typy wezbrań wód w rzekach oraz obszary zagrożone deficytem wody w Polsce (strona III barwnego materiału źródłowego). a) Uzasadnij, dlaczego obszary położone w południowej Polsce są bardziej zagrożone występowaniem wezbrań opadowych niż Pojezierze Pomorskie i Pojezierze Mazurskie. Podaj dwa argumenty. b) Podaj po jednej głównej przyrodniczej przyczynie występowania deficytu wody na obszarach poniżej wymienionych regionów geograficznych. Kujawy: …………………………………………………………………………………………………………………………………. Wyżyna Śląska: …………………………………………………………………………………………………………………………………. – Rzeźba terenu w południowej Polsce sprzyja występowaniu opadów atmosferycznych. Częstsze niż na pozostałym obszarze Polski są tam krótkotrwałe ulewne opady i kilkudniowe opady o dużym natężeniu. – Karpaty i Sudety charakteryzują się budową geologiczną niesprzyjającą infiltracji wód opadowych, dużymi deniwelacjami i stokami o dużym nachyleniu, co sprzyja szybkiemu spływowi powierzchniowemu wody. – Północna Polska charakteryzuje się wysoką jeziornością i występowaniem zagłębień bezodpływowych, sprzyjających retencji. Kujawy: – Występowanie niskich rocznych sum opadów atmosferycznych z powodu położenia w cieniu opadowym wzniesień morenowych Pojezierza Pomorskiego i równinnej rzeźby terenu, niesprzyjającej powstawaniu opadów. Wyżyna Śląska: – Położenie na głównym dziale wodnym Polski, przyczyniające się do małej gęstości sieci rzecznej. – Występowanie przepuszczalnego podłoża, sprzyjającego infiltracji wód powierzchniowychZadanie 92. (NR18) Na rysunku przedstawiono plan batymetryczny północnego fragmentu jeziora Narie położonego w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego. Izobaty poprowadzono co 5 metrów. a) Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Misa jeziora przedstawionego na rysunku powstała w wyniku: A. erozyjnej działalności wód płynących pod lądolodem. B. Zatarasowania odpływu wód przez materiał morenowy. C. działalności lodu lodowcowego w cyrku lodowcowym. D. wytopienia się bryły martwego lodu pozostawionego przez lodowiec. b) Zaznacz nazwę jeziora, którego misa ma genezę podobną do genezy misy jeziora przedstawionego na rysunku. A. Druzno B. Gopło C. Łebsko D. Włocławskie Zadanie 93. (NR18) Permska formacja solonośna jest głównym źródłem pozyskiwania soli kamiennej w Polsce. Poniżej przedstawiono przekrój geologiczny przez kujawski wysad solny. a) Uzupełnij schemat, tak aby ilustrował w kolejności od najstarszego do najmłodszego wydarzenia geologiczne, które zaszły na obszarze przedstawionym na rysunku. Wpisz we właściwe miejsca odpowiednie litery. A. Utworzenie się płaszczowiny. B. Sedymentacja wapieni i piaskowców. C. Sedymentacja ewaporatów w warunkach morskich. D. Nagromadzenie osadów polodowcowych i ich denudacja. E. Powstanie przedczwartorzędowej powierzchni zrównania. F. Wciśnięcie warstw solonośnych w młodsze warstwy skalne. b) Uzasadnij, odnosząc się do przekroju geologicznego, dlaczego podjęto wydobycie soli kamiennej na Kujawach. B-F-E-D − Złoża soli dzięki obecności wysadu zalegają tutaj stosunkowo płytko (ok. 300 m), dlatego ich eksploatacja jest opłacalna i możliwa z technicznego punktu widzenia. − Wysad solny stanowi duże, zwarte złoże, które dzięki temu jest opłacalne w 94. (NR18) Na mapie zaznaczono literami X i Y wybrane parki narodowe Polski, a linią zasięg jednego ze zlodowaceń. a) Poniżej przedstawiono opisy (A−C) wybranych parków narodowych Polski, w tym odnoszące się do parków narodowych oznaczonych na mapie literami X i Y. A. Park narodowy chroni fragment rozległego, wyraźnie wyodrębnionego pasma górskiego zbudowanego z piaskowców wieku kredowego. Najwyższe wzniesienie tego pasma nie przekracza 1000 m Na uwagę zasługują urozmaicone formy wietrzeniowe. B. Park narodowy obejmuje pasmo górskie zbudowane z fliszu, wypiętrzone podczas orogenezy alpejskiej. Najwyższy szczyt pasma wznosi się na wysokość 1725 m północnej części chronionego masywu są bardziej strome niż południowe. C. Park narodowy obejmuje pasmo górskie o trzonie zbudowanym z karbońskich granitów. Masyw jest podzielony licznymi uskokami i spękaniami. W rezerwatach przyrody znajdują się kotły polodowcowe i granitowe skałki. Uzupełnij tabelę:− dobierz właściwe opisy (A, B lub C) do parków narodowych oznaczonych na mapie literami X i Y;− podaj nazwy obu parków narodowych. b) Poniżej numerami 1 i 2 oznaczono opisy krajobrazów nizinnych, charakterystycznych dla obszaru Polski objętego zlodowaceniem, które miało zasięg przedstawiony na mapie. 1. Rzeźba terenu jest urozmaicona. Pomiędzy wzniesieniami o różnej wysokości, zbudowanymi z glin lodowcowych, występują liczne zagłębienia wypełnione wodami jezior lub torfowiskami. Charakterystycznym zbiorowiskiem roślinnym są grądy. 2. W krajobrazie występują równiny sandrowe, zbudowane z warstwowanych piasków i żwirów, niekiedy urozmaicone przez zagłębienia wytopiskowe. Wody gruntowe występują tu głęboko. Charakterystycznym zbiorowiskiem roślinnym są bory. Na podstawie: A. Richling, K. Ostaszewska, Geografia fizyczna Polski, Warszawa 2009. Warunki przyrodnicze opisanych krajobrazów sprzyjały wytworzeniu się odmiennych typów gleb. Zaznacz odpowiedź, w której poprawnie przyporządkowano opisanym krajobrazom charakterystyczne typy gleb. A. Krajobraz 1. ‒ brunatne i czarne ziemie, krajobraz 2. ‒ czarnoziemy. B. Krajobraz 1. ‒ brunatne i czarne ziemie, krajobraz 2. ‒ bielicowe. C. Krajobraz 1. ‒ bielicowe i czarne ziemie, krajobraz 2. ‒ czarnoziemy. D. Krajobraz 1. ‒ bielicowe i czarne ziemie, krajobraz 2. ‒ bielicowe C, Karkonoski A, Gór Stołowych B. Strona wykorzystuje pliki cookies, by działać prawidłowo oraz do celów analitycznych, reklamowych i społecznościowych. OK, Rozumiem Privacy Overview This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are as essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience. Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.

na mapie zaznaczono położenie stacji meteorologicznych